Balıkesir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (BASİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Savaş, uluslararası alandaki derinleşen belirsizlikler, devam eden çatışmalar ve küresel üretim dengelerindeki hızlı kaymalar ekseninde Balıkesir ekonomisine yön veren açıklamalarda bulundu.
Savaş, günümüz dünyasının salt ekonomik istikrarsızlıklarla sınırlı kalmadığını; jeopolitik, teknolojik ve enerji merkezli devasa dönüşümlerin ticaret ve sanayi politikalarıyla iç içe geçtiği kritik bir tarihsel kesitten geçtiğini vurguladı.
Küresel Belirsizlikler ve Değişen Ekonomik Varsayımlar
Geçtiğimiz yılın son çeyreğinde Balıkesir genelindeki pek çok şirket gibi 2026 yılı bütçe planlamalarını gerçekleştirdiklerini belirten BASİAD Başkanı, büyüme projeksiyonları çizerek enflasyon, faiz, döviz kuru ve enerji fiyatı öngörülerini şekillendirdiklerini söyledi.
Savaş, “2026 için enflasyonu yüzde 23, politika faizini yüzde 28, petrolü 60 dolar civarında tahmin ettik. Ancak birkaç hafta içinde bütün varsayımlar değişti” dedi.
28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava harekâtı ve 2 Mart’ta Hürmüz Boğazı‘nın kapanmasıyla petrol fiyatlarının hızla yükseldiğini, enerji maliyetlerinin sıçradığını ve tedarik zincirlerinin bozulduğunu kaydeden Savaş, bu durumun yalnızca Türkiye’yi değil tüm dünyayı farklı biçimlerde etkilediğinin altını çizdi.
Çatışma Ortamı ve Dünyanın Yeni Denge Arayışı
Dünya coğrafyasının çok daha kırılgan bir yapıya büründüğünü belirten Selçuk Savaş, yaşanan belirsizliklerin geçici olmadığını ifade etti. Rusya-Ukrayna savaşı, Gazze krizi, Venezuela’daki çalkantılar, ABD-İsrail-İran hattındaki gerilimler ve Tayvan geriliminin küresel riskleri artırdığını söyledi.
Küresel Belirsizliklerin Üç Ana Nedeni
Yaşanan derin belirsizliklerin arkasında üç temel etkenin yattığını aktaran Savaş, bunları şöyle sıraladı:
- Askeri Güç ile Üretim Gücünün Ayrışması: Çin’in küresel üretimdeki payı yüzde 6’dan yüzde 27’ye çıkarken, ABD’nin payı yüzde 25’ten yüzde 17’ye geriledi. 2030’da Çin’in payının yüzde 45’e ulaşması bekleniyor.
- Enerji Dönüşümü: Dünya hâlâ petrole bağımlı; ancak güneş ve rüzgâr enerjisi fosil yakıtlardan daha ucuz hale geldi. Yeni enerji mimarisini ağırlıklı olarak Çin üretiyor.
- Teknolojik Dönüşüm: Yapay zekâ, robotik ve çip teknolojileri üretim biçimlerini kökten değiştiriyor. Çip, enerji ve veri en kritik küresel kaynaklar haline geldi.
Özetle imalat, enerji ve teknoloji haritalarının aynı anda yeniden çizildiğini belirten Savaş, çatışmaların “silah gibi kullanılan karşılıklı bağımlılıklarla” yürütüldüğünü söyledi.
Balıkesir İş Dünyasının Önündeki Fırsatlar ve Avantajlar
“Peki bu çalkantılı dönemde Balıkesir iş dünyası nasıl bir yol izlemelidir?” sorusunu yönelten Selçuk Savaş, kentin sahip olduğu avantajları şöyle sıraladı:
- Coğrafi konum: Marmara ve AB pazarlarına kolay ulaşım, güçlü yenilenebilir enerji potansiyeli, ticaret koridorlarının kesişim noktası.
- Üretim kabiliyeti: Esnek ve alternatifli imalat altyapısı.
- Ekonomik çeşitlilik: Tarım, sanayi, turizm, sağlık turizmi, lojistik ve hizmet sektörü.
Balıkesir İçin Yeni Kalkınma Hikâyesi ve Yapısal Entegrasyon
Balıkesir’in yeni kalkınma hikâyesinin; yüksek verimlilik, katma değerli üretim, güçlü teknoloji kapasitesi, yetkin insan kaynağı ve dayanıklı ekonomi temelleri üzerine kurulması gerektiğini belirten Savaş, ekonomik çeşitliliğin “bağlantısız kapasite adacıkları” olarak kalmaya devam etmesi halinde gerçek potansiyelini ortaya koyamayacağını vurguladı.
Üniversitelerin üretim ağlarıyla entegrasyonu, yeşil dönüşümün sanayiyle eşleşmesi ve teknoloji yatırımlarının mevcut sanayinin dönüşümüyle ilişkilendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Ortak Akıl ve Güçlü Koordinasyon Vurgusu
Dünya yeniden şekillenirken bekleyen yapıların kaybedeceğini; belirsizliği doğru okuyan, uzun vadeli düşünen ve dayanıklı ekonomiler kuranların kazanacağını belirten BASİAD Başkanı Savaş, sözlerini şöyle tamamladı:
“Yeni dönemin başarısı ortak akıl, uzun vadeli bakış ve güçlü koordinasyon gerektiriyor. Balıkesir, yeni dönemin üretim, enerji ve teknoloji mimarisinde sağlam bir yer edinmelidir. Önemli olan jeopolitik ağırlığımızı güçlü ekonomiyle kalıcı refaha çevirebilmektir.”
Bu sorumluluğun yalnızca kamunun ya da özel sektörün değil, tüm paydaşların ortak sorumluluğu olduğunu ifade eden Savaş, Balıkesir ekonomisinin küresel dönüşümden payına düşeni alabilecek konumda olduğunu sözlerine ekledi.
